Tomas Gustafson “De koning van de lange afstanden”

By Eregallerij, Schaatsen

Het wintersportseizoen is alweer geopend, en de eerste wedstrijden al gereden. Gaan de Nederlandse schaatsers het schaatsseizoen weer beheersen, of komen er nieuwe sterren aan de horizon. Er is veel te winnen en te verliezen in dit Olympische seizoen. Zweden blijft al jaren achter bij het schaatsen, waar is de tijd gebleven van Göran Claeson. Maar de beste Zweedse schaatser allertijden is toch wel Tomas Gustafson. Wat weten we allemaal nog van hem en wat heeft hij allemaal gewonnen.

Wie was Tomas Gustafson

Sven Tomas Gustafson werd op 28 december 1959 geboren in Katrineholm in Zweden. Hij was de beste Zweedse schaatser aller tijden. Gustafson had zijn carrière in de tachtiger jaren. Hij kreeg in die tijd de naam “de koning van de lange afstanden”. Want op de 5 en 10 kilometer was hij haast onverslaanbaar. Hij reed in 1985 zelfs de Elfstedentocht en rijdt nog wel eens mee in de schaatsmarathons. Gustafson is ook bestuurslid van de Zweedse schaatsbond, en is verbonden aan team Östersund. Dit team bestaat uit Nederlandse marathonschaatssters die gesponsord worden door de Zweedse stad Östersund.

Zijn schaatscarrière

Het schaatstalent zat er vroeg in bij Tomas, in 1979 werd hij wereldkampioen bij de junioren. Hij was de grote belofte bij het schaatsen. In 1980 werd hij vierde bij de Europese kampioenschappen. Tijdens de Olympische Winterspelen van 1980 in Lake Placid behaalde hij een 7e plaats op de 1.500 meter. Dat was toen op die Spelen zijn beste prestatie. Twee weken na Lake Placid prolongeerde hij zijn wereldtitel bij de junioren. Zijn eerste grote titel behaalde hij in 1982 in Oslo, daar werd hij voor de eerste keer Europees kampioen. Hij deed dat onder andere met een prachtig wereldrecord op de 10 kilometer. Dat gebeurde in het Bislett Stadion, het zou het laatste wereldrecord worden wat in die schaatstempel verbeterd werd. Mede door die goede prestaties kreeg hij in dat jaar de Oscar Mathisen-Award uitgereikt.

Wereldtop

Tomas Gustafson behoorde inmiddels tot de wereldtop bij het schaatsen. In 1983 werden de wereldkampioenschappen in het Bislettstadion gehouden. De ogen waren natuurlijk op Tomas gericht, maar de wereldtitel ging naar de Noor Rolf Falk-Larssen. De Noor won de eerste drie afstanden en dat betekende automatisch de wereldtitel. De prestatie op de 10 kilometer deed er niet meer toe. Het puntenaantal van Gustafson was dan ook beter dan dat van de wereldkampioen. Falk-Larsen deed over zijn afsluitende 10 kilometer maar liefst 36 seconden langer dan Tomas. De regel van wereldkampioen bij drie afstandszeges is tegenwoordig al niet meer. De focus lag in 1984 volledig op de Olympische spelen in Sarajevo. Hij won de 5 kilometer met miniem verschil van de Rus Igor Malkov. Diezelfde Malkov won de 10 kilometer met dat zelfde kleine verschil. Gustafson werd aan zijn knie geopereerd en was daarna een tijd uit de roulatie.

Top van zijn carrière

Na zijn blessure ging het met zijn carrière niet meer helemaal top. In het jaar van de Olympische Spelen in Calgary in 1988 ging het weer als vanouds. Zijn Russische kwelgeest Igor Malkov was inmiddels gestopt. Hij werd op overtuigende wijze, met vier afstandsoverwinningen, Europees kampioen in Den Haag. Bij de Olympische Spelen wist hij dat de concurrentie uit Nederland zou komen. Leo Visser en Gerard Kemkers kwamen in die tijd nadrukkelijk in beeld. Maar er waren meer kapers op de kust. De Noor Geir Karlstad en de Oostenrijker Michael Hadschieff kwamen er ook aan op de lange afstanden. Gustafson was al direct succesvol, hij won de 5 kilometer door in een rechtstreeks duel Leo Visser te verslaan. Vier dagen later was het weer raak voor Gustafson goud op de 10 kilometer. Hij deed dat in een nieuw wereldrecord dat daarna drie jaar zou blijven staan.

Zijn nadagen

Na de voor hem zo succesvolle Olympische spelen bleef hij nog vier jaar schaatsen. Maar echte grote successen kwamen er niet meer. Hij werd in 1990 nog een keer tweede bij de Europese kampioenschappen achter Bart Veldkamp. In 1992 deed hij nogmaals mee aan de Olympische Spelen, nu in Albertville. Hier was er voor hem geen succes weggelegd hij werd slecht 13e op de 5 kilometer. Na de deze Spelen beëindigde Tomas Gustafson zijn imposante carrière. Hij kan terugkijken op een mooie loopbaan als schaatser met veel goede resultaten. Alleen de wereldtitel bij de allrounders ontbreekt op zijn mooie palmares.