Pieter van den Hoogenband The Dutch Dolphin

By Zwemmen

Ons land heeft door de jaren heen altijd veel zwemtalent gehad. Vele medailles werden er ook gewonnen bij de verschillende EK-s en WK’s. Ook op de diverse Olympische Spelen werden er altijd medailles gewonnen. Ada Kok en oud politica Erica Terpstra en Enith Brigitha zijn nog namen uit het verleden. Wat recenter zijn de prestaties van Inge de Bruijn, Ranomi Kromowidjojo en Pieter van den Hoogenband. In dit artikel gaan we eens kijken wat Pieter van den Hoogenband voor de zwemsport in Nederland heeft betekend.

Wie is Pieter van den Hoogenband

Pieter Cornelis Martijn van den Hoogenband werd op 14 maart 1978 geboren in Maastricht. Hij is de zoon van Cees-Rein van den Hoogenband en Astrid van den Hoogenband-Verver. Pieter is de oudste van de drie kinderen die er kwamen. Pieter heeft nog een zus Veronique en een broer Robert. Zijn moeder was vroeger ook een topzwemster dus hij heeft het eigenlijk al met de paplepel ingegoten gekregen. Zijn vader was chirurg en als clubarts verbonden aan de voetbalclub PSV uit Eindhoven. In 1986 verhuisde het gezin naar Geldrop en Pieter begon te zwemmen bij PSV in Eindhoven. In zijn carrière als zwemmer won hij bij veel toernooien eremetaal. Vele EK, WK en Olympische titels werden binnengehaald. Bij zijn afscheid in 2008 werd het Eindhovense zwembad omgedoopt in het Pieter van den Hoogenband Zwemstadion. Pieter van den Hoogenband is getrouwd met Marie José Crooijmans. Samen heeft het stel vier kinderen.

Zijn carrière

Zoals al gezegd Pieter kreeg het zwemmen met de paplepel ingegoten. Zijn moeder was vroeger ook een topzwemster. Op dertienjarige leeftijd verbrak ze al het Nederlandse record op de 800 meter vrije slag. Het niet halen van de Olympische Spelen in München was een grote domper. Al vroeg stopte ze met zwemmen en haalde ze haar zwemcoachdiploma’s. Pieter werd van zijn achtste tot en met zijn veertiende getraind door zijn moeder. In 1986 verhuisde het gezin Van den Hoogenband naar Geldrop. Moeder van den Hoogenband werd toen al snel gevraagd als trainster voor PSV. Pieter ging ook zwemmen voor de Eindhovense vereniging in het toenmalige zwembad De Tongelreep in de volksmond ook wel “De klotsbak”. Iedereen zag in die tijd al dat Pieter bijzonder getalenteerd was en een topper in spé was. Zijn moeder is hem tot zijn veertiende blijven trainen.

Jacco Verhaeren

Op zijn veertiende ging hij trainen onder Jacco Verhaeren. Met Jacco bouwde hij door de jaren heen een vertrouwde band op. Pieter zou tot zijn zwemmerspensioen Jacco trouw blijven. Uiteindelijk werkten ze met heel veel succes zestien jaar samen. Iedereen zag natuurlijk wat voor een buitengewoon talent Pieter was. In 1993 won hij op het Europees Jeugd Olympisch Festival (EYOF) in Valkenswaard goud op de 100 meter vrije slag. Van den Hoogenband gaf ooit aan dat dit toernooi erg belangrijk voor zijn carrière was geweest. Het was destijds zijn eerste toernooi waar hij zich internationaal kon meten met zijn leeftijdsgenoten. Op een gegeven moment maakte hij de overstap naar de senioren, en klopte direct op de deur van de internationale zwemtop. Hij haalde gelijk enkele finaleplaatsen op het EK zwemmen in Wenen. Ook de verschillende nationale records waren niet veilig bij Pieter.

De grote doorbraak

De grote doorbraak van Pieter kwam eigenlijk bij de Olympische Spelen van Atlanta in 1996. Pieter was op dat moment nog maar 18 jaar en ging nog naar het VWO. Op de Spelen in Atlanta was hij al tweemaal dicht bij eremetaal. Hij greep tweemaal net naast de bronzen medaille op de 100 en 200 meter vrije slag. Maar ondanks het net missen van de twee bronzen plakken ging hij toch tevreden huiswaarts. Hij behoorde nu wel tot de wereldtoppers op zwemgebied. Zijn naam werd definitief gevestigd vier jaar later op de Spelen van Sydney in 2000. Daar won hij goud op de 100 en 200 meter vrije slag. Over zijn prestatie op de 200 meter wordt heden ten dage nog steeds gesproken. Hij versloeg niemand minder dat de grote favoriet de Australiër Ian Thorpe. De Dutch Dolphin versloeg de Thorpedo. Hij deed dat ook nog in een nieuw wereldrecord.

De Olympische Spelen van Athene

In 2004 werden de Olympische Spelen gehouden in Athene, de bakermat van het Olympisch erfgoed. Pieter van den Hoogenband deed ook daar weer mee op het koningsnummer de 100 meter vrije slag. Zijn doel was om zijn olympische titel van Sydney te prolongeren. En dat lukte Pieter ook nog, hij won de race voor Roland Mark Schoeman uit Zuid-Afrika en zijn grote rivaal Ian Thorpe. Diezelfde Thorpe was hem wel te snel af op de 200 meter vrije slag waar Pieter zilver pakte. Dat deed hij ook met Johan Kenkhuis, Midja Zastrov en Klaas-Erik Zwering. Maar op de gouden medaille van de 100 meter vrije slag in Athene was hij het meeste trots. In het voorjaar 2005 raakte hij zwaar geblesseerd aan zijn rug. De doctoren gaven aan dat een hernia het probleem was. Pieter van den Hoogenband moest hieraan geopereerd worden. Mede hierdoor mistte hij de wereldkampioenschappen in Montreal.

Olympische Spelen van 2008 in Peking

Het plan was om zowel op de 100 als de 200 meter vrije slag uit te komen. Maar Pieter gaf aan dat hij de 200 meter zou laten schieten. Hij wilde zich volledig richten op de 100 meter vrije slag. Uiteindelijk zou hij op die afstand vijfde worden. Maar hij was wel de enige zwemmer in de finale die ook de finale van de Spelen in Athene wist te halen. De Olympische Spelen van Peking zouden ook zijn laatste worden. Pieter kondigde ook aan dat hij in december afscheid zou nemen van de actieve wedstrijdsport. Bij zijn afscheid werd bekend gemaakt dat het Eindhovense Zwembad zou worden omgedoopt tot het Pieter van den Hoogenband Zwemstadion. Een mooi eerbetoon voor een geweldige sportman.

Wat doet Pieter van den Hoogenband nu

Na bijna 10 jaar als topzwemmer te hebben geleefd ging Pieter met zwempensioen. Maar op zijn lauweren rusten deed hij niet. Ook na zijn zwemcarrière bleef hij een drukbezet man. Hij richtte zelf Topsport Community op. Een bedrijf dat zich richt op de samenwerking tussen topsport, wetenschap en het bedrijfsleven. Ook werd hij een veel gevraagd spreker op congressen, bedrijfsbijeenkomsten en sponsoravonden. Pieter van den Hoogenband is ook ambassadeur van Spieren voor Spieren, Metakids, de Amsterdam City Swim en hij is hoofdambassadeur van de Lotto. Naast al deze bezigheden was hij ook de Chef de Mission van de Oranjeploeg die werd afgevaardigd naar het Europees Jeugd Olympisch Festival (EYOF) in 2015 en 2017. Inmiddels is hij ook toernooidirecteur van de FINA Swimming World Cup in Eindhoven.

Weetjes en Feiten

• Pieter van den Hoogenband heeft in totaal 54 Nederlandse titel behaald
• In 2000 werd hij ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw
• Ook in 1999,2000, 2002 en 2004werd hij Europees zwemmer van het jaar
• In 2000 was hij ook wereld zwemmer van het jaar
• Hij werd ook Nederlands Sportman van het jaar in 1999, 2000 en 2004
• In 2008 werd er een biografie over Pieter van den Hoogenband geschreven door Hans Vandeweghe. Maar Pieter trok de toestemming voor publicatie in en het boek werd nooit uitgebracht.
• De Zweedse electroband Gentle Touch schreef een nummer getiteld “Pieter van den Hoogenband”.