Paavo Nurmi legendarische sportheld uit Finland

By Atletiek, Eregallerij

De sportgeschiedenis van de wereld kent vele legendarische sporthelden. De prestaties kennen we vaak uit het prille begin van de televisiebeelden. Maar van sommige atleten zijn zelfs die beelden er niet. Legendarische sporthelden als Piere de Coubertin, Pim Mulier en Jaap Eden, namen die nooit vergeten zullen worden. Aan het begin van de vorige eeuw was er in Finland ook zo’n atleet, die veel medailles won. Ook de naam Paavo Nurmi zal altijd blijven rondzingen. Maar wie was hij die Paavo Nurmi.

Wie was Paavo Nurmi

Paavo Nurmi was een Finse hardloper. Hij werd geboren op 13 juni 1897 en was een van de grootste en beste hardlopers uit de geschiedenis. Hij blonk met name uit op de midden en langeafstanden. Nurmi was zich eigenlijk niet bewust van zijn mogelijkheden. Een atletiekvereniging was er niet in die tijd. Op zijn twaalfde kwam zijn vader die meubelmaker was al te overlijden. De jonge Paavo moest toen al de kost gaan verdienen voor de familie. Het succes van Hannes Kolehmainen bij de Olympische spelen in 1912 in Stockholm gaf hem de interesse in het hardlopen. In 1914 ging Nurmi dan ook zijn eerste officiële wedstrijd lopen. Dat deed hij in zijn geboorteplaats Turku, hij liep de 3000 meter in 10 minuten en 6 seconden.

Zijn eerste Olympische Spelen

Paavo Nurmi bleek een groot talent bij het hardlopen. Hij deed voor het eerst aan een Olympische Spelen mee in 1920 in Antwerpen. Op de 5000 meter legde hij beslag op de tweede plaats net achter de Fransman Joseph Guillemot. De prestatie van de Fransman was er één op zich. Guillemot was net hersteld van een gasvergiftiging die hij in de oorlog had opgelopen. Maar de Spelen werden toch een succes voor Paavo Nurmi, hij haalde goud op de 10 kilometer en bij het veldlopen. Nurmi haalde nog een derde gouden medaille, want bij de veldloop voor landenteams was er ook een eerste plaats voor Finland. Zijn grote held Hannes Kolehmainen haalde in Stockholm ook de gouden medaille op de marathon.

Wereldrecords

De voorbereidingen op de Olympische Spelen van Parijs in 1924 verliepen voor Nurmi erg goed. In Helsinki liep hij binnen 50 minuten twee wereldrecords, één op de 1500 meter en één op de 5000 meter. Bij de Spelen in Parijs moesten ook de 1500 en de 5000 vlak na elkaar gelopen worden. Nurmi won beide afstanden maar nieuwe wereldrecords zaten er niet in. Wel was er weer een gouden medaille bij het veldlopen. Deze medaille was een prestatie op zich, want de wedstrijd werd gelopen onder extreme omstandigheden. De temperatuur liep die dag op naar 36 graden, veel lopers kregen dan ook uitdrogingsverschijnselen. Maar Nurmi niet hij won overtuigend met een voorsprong van anderhalve minuut. Waar de concurrentie strompelend binnenkwam, deed Nurmi zijn rek- en strekoefeningen op het middenterrein. Natuurlijk won ook de Finse ploeg de landenwedstrijd bij het veldlopen.

De Spelen in Amsterdam

De Spelen van Amsterdam in 1928 zouden zijn laatste Spelen worden. In Amsterdam won hij goud op de 10 kilometer en zilver op de 5000 meter en de 3000 meter steeple. Het veldlopen was na het debacle van de hitte van Parijs van de Olympische agenda gehaald. Nurmi zette zijn carrière voort en ging zich voorbereiden op de Olympische Spelen van Los Angeles in 1932. Hij had inmiddels de overstap gemaakt naar de marathon en wou daarmee ook goud winnen. Maar dat zou anders lopen dan dat hij gedacht had. De Zweedse voorzitter Edström van het Internationale Olympische Comité maakte jacht op Nurmi. De Zweed vond dat Paavo Nurmi teveel geld had gedeclareerd voor een wedstrijd in Duitsland. De Fin werd toen door het IOC tot prof verklaard, en profs mochten niet meedoen aan de Olympische Spelen. Een rel tussen Finland en Zweden was geboren.

Succesvolle Olympiër

Paavo Nurmi is door de geschiedenis heen één van de meest succesvolste Olympische sporters geworden. Hij won negen gouden en drie zilveren medailles. De Fin brak ook nog eens 22 keer een wereldrecord. Pas aan het eind van de 20e eeuw wist Sergei Boebka de hoogspringer dit record te verbeteren. Nurmi is altijd mateloos populair gebleven in zijn geboorteland. Het was een grote eer dat hij samen met Hannes Kolehmainen het Olympische vuur mocht aansteken in Helsinki in 1956.
Paavo Nurmi is op 2 oktober 1973 in de Finse hoofdstad Helsinki overleden.

Weetjes en feiten

• Paavo Nurmi werd in 2012 opgenomen in de Hall of Fame van het IAAF
• In 1925 kreeg hij in Finland de Orde van de Witte Roos
• De Finse atletiek badge kreeg hij in 1934
• In 1947 ontving hij ook nog eens het Finse Kruis van Verdiensten voor Atleten
• In zijn sterfjaar 1973 kreeg hij ook de Helsinki medaille
• Elk jaar wordt in zijn geboorteplaats Turku de Paavo Nurmi Games gehouden
• In 2017 werden die voor de 60e keer gehouden