Usain Bolt (Sherwood Content, 21 augustus 1986) is een Jamaicaanse oud-sprinter en de snelste mens ooit gemeten. Zijn wereldrecords op de 100 meter (9,58 seconden) en de 200 meter (19,19 seconden) uit 2009 staan in 2026 nog altijd. Bolt won acht olympische gouden medailles en elf wereldtitels. Hij stopte in 2017 na het WK in Londen. In augustus 2026 werd hij 40 jaar.
Usain Bolt in het kort
| Volledige naam | Usain St. Leo Bolt |
|---|---|
| Geboren | 21 augustus 1986, Sherwood Content (Jamaica) |
| Lengte | 1,95 meter |
| Onderdelen | 100 m, 200 m, 4×100 m |
| Wereldrecords | 100 m 9,58 · 200 m 19,19 · 4×100 m 36,84 (met Jamaica) |
| Olympisch goud | 8 (2008, 2012, 2016) |
| Wereldtitels | 11 |
| Loopbaan | 2002–2017 |
Jeugd op Jamaica
Usain Bolt groeide op in Sherwood Content, een dorp in de parochie Trelawny in het noordwesten van Jamaica. Als kind speelde hij vooral cricket en voetbal. Op de William Knibb High School zag een cricketcoach hoe snel hij was en raadde hem aan om te gaan hardlopen. Al snel bleek dat een gouden advies.
In 2002, op vijftienjarige leeftijd, werd Bolt in zijn eigen land wereldkampioen bij de junioren op de 200 meter. Met zijn lengte van 1,95 meter was hij uitzonderlijk groot voor een sprinter. Lange tijd werd gedacht dat dat een nadeel was op de korte afstand. Bolt bewees het tegendeel.

De eerste jaren als prof
Bolt werd in 2004 prof, maar zijn eerste jaren werden geplaagd door blessures. Op de Olympische Spelen van Athene strandde hij in de series van de 200 meter. Pas onder coach Glen Mills, met wie hij zijn hele verdere loopbaan zou werken, kwam hij echt tot bloei. Op het WK van 2007 in Osaka won hij zilver op de 200 meter, achter de Amerikaan Tyson Gay.
Bolt richtte zich lange tijd vooral op de 200 en de 400 meter. Hij wilde liever de 100 meter lopen, en Mills liet hem dat in 2007 proberen. Op 31 mei 2008 liep Bolt in New York de 100 meter in 9,72 seconden: een wereldrecord, in pas zijn vijfde wedstrijd op die afstand bij de senioren.
Peking 2008: de doorbraak
Op de Olympische Spelen van Peking werd Bolt een wereldster. In de finale van de 100 meter liep hij 9,69 seconden, een nieuw wereldrecord, terwijl hij de laatste meters al vierend uitliep, met een losse veter. Vier dagen later won hij de 200 meter in 19,30, waarmee hij het twaalf jaar oude wereldrecord van Michael Johnson verbeterde. Met de Jamaicaanse estafetteploeg won hij ook goud op de 4×100 meter.
Die laatste medaille raakte hij later kwijt. In 2017 werd zijn ploeggenoot Nesta Carter bij een hertest van een dopingmonster uit 2008 positief bevonden. Het Jamaicaanse team werd gediskwalificeerd en Bolt moest zijn medaille inleveren. Daardoor staat hij op acht in plaats van negen olympische titels.
Berlijn 2009: de records die nog altijd staan
Op het WK van 2009 in Berlijn liep Bolt de snelste races uit de geschiedenis. Op 16 augustus won hij de 100 meter in 9,58 seconden, 0,11 seconde sneller dan zijn eigen record. Vier dagen later liep hij op de 200 meter 19,19 seconden. Beide tijden staan in november 2026 nog altijd als wereldrecord. Ter vergelijking: de snelste 100 meter van 2025 was 9,75.
Londen 2012 en de jaren daarna
Op het WK van 2011 in Daegu ging het mis op de 100 meter: Bolt werd gediskwalificeerd vanwege een valse start. Zijn trainingsmaat Yohan Blake won de titel. Bolt revancheerde zich met goud op de 200 meter en de estafette.
Op de Olympische Spelen van Londen in 2012 prolongeerde hij zijn titels op de 100 meter (9,63, olympisch record) en 200 meter. Met de estafetteploeg liep hij een wereldrecord van 36,84 seconden, dat ook nog altijd staat. Op de WK’s van 2013 in Moskou en 2015 in Peking won hij telkens drie keer goud. In 2015 hield hij in de finale van de 100 meter de Amerikaan Justin Gatlin met één honderdste seconde achter zich.
Rio 2016 en afscheid in 2017
In Rio de Janeiro won Bolt in 2016 voor de derde Spelen op rij de 100 meter, de 200 meter en de estafette. Geen sprinter had ooit drie keer achter elkaar de 100 meter gewonnen. Een jaar later volgde zijn laatste toernooi, het WK in Londen. Op de 100 meter werd hij verrassend derde, achter Gatlin en Christian Coleman. In de estafette, zijn allerlaatste race, viel hij uit met een hamstringblessure. Een dag later nam hij afscheid met een ererondje door het volle stadion.
Overzicht van zijn titels
| Toernooi | 100 m | 200 m | 4×100 m |
|---|---|---|---|
| OS Peking 2008 | goud | goud | goud (afgenomen) |
| WK Berlijn 2009 | goud | goud | goud |
| WK Daegu 2011 | gediskwalificeerd | goud | goud |
| OS Londen 2012 | goud | goud | goud |
| WK Moskou 2013 | goud | goud | goud |
| WK Peking 2015 | goud | goud | goud |
| OS Rio 2016 | goud | goud | goud |
| WK Londen 2017 | brons | – | niet gefinisht |
Wat maakte Bolt zo snel?
Bolt combineerde zijn lengte met een uitzonderlijke snelheid van zijn benen. Door zijn lange benen had hij minder passen nodig dan zijn concurrenten: in Berlijn liep hij de 100 meter in ongeveer 41 passen, waar de meeste sprinters er rond de 45 nodig hebben. Zijn start was nooit zijn sterkste punt, maar in de tweede helft van de race was hij ongenaakbaar. Zijn topsnelheid lag rond de 44 kilometer per uur.
De Lightning Bolt
Bolt werd ook bekend om zijn uitstraling. Voor en na zijn races maakte hij zijn bekende pose, met één arm schuin omhoog en de andere gebogen, als een bliksemschicht. Zijn bijnaam ‘Lightning Bolt’ paste daar perfect bij. Hij grapte met het publiek, danste op de baan en bracht een ontspanning in de atletiek die het publiek geweldig vond.
Bolt werd zes keer uitgeroepen tot atleet van het jaar door de internationale atletiekfederatie en vier keer tot Laureus Sportman van het Jaar.
Zijn grootste rivalen
Bolt had in zijn loopbaan verschillende tegenstanders die hem het vuur aan de schenen legden. Landgenoot Asafa Powell was voor de komst van Bolt de wereldrecordhouder op de 100 meter en liep in zijn carrière bijna honderd keer onder de tien seconden. De Amerikaan Tyson Gay versloeg Bolt in 2007 nog op de 200 meter en liep in 2009 met 9,69 seconden de op één na snelste 100 meter ooit. Trainingsmaat Yohan Blake liep diezelfde 9,69 in 2012 en werd in 2011 wereldkampioen toen Bolt een valse start maakte.
De grootste rivaal in de tweede helft van Bolts loopbaan was Justin Gatlin. De Amerikaan, die eerder voor doping was geschorst, kwam in 2015 in Peking tot op één honderdste van Bolt. In 2017 versloeg hij hem in Bolts laatste individuele race. Het publiek in Londen floot Gatlin uit, maar Bolt feliciteerde hem sportief.
Weetjes
- Bolt at op de Spelen van Peking naar eigen zeggen vooral kipnuggets, omdat hij het andere eten niet vertrouwde.
- Hij is de enige atleet die op drie Spelen op rij zowel de 100 als de 200 meter won.
- Bolt is een groot fan van Manchester United en speelde in liefdadigheidswedstrijden op Old Trafford.
Na zijn loopbaan
Na zijn afscheid probeerde Bolt het in het voetbal. In 2018 trainde hij mee bij de Australische club Central Coast Mariners en scoorde hij twee keer in een oefenwedstrijd, maar een profcontract kwam er niet. Hij is ambassadeur van verschillende merken en bleef betrokken bij de atletiek, onder meer als gast bij grote toernooien. Met de Usain Bolt Foundation steunt hij onderwijs en sport voor kinderen op Jamaica.
Lees ook over Carl Lewis en Ellen van Langen.
Veelgestelde vragen
Wat is het wereldrecord van Usain Bolt op de 100 meter?
9,58 seconden, gelopen op het WK in Berlijn op 16 augustus 2009. Het record staat nog altijd.
Hoeveel olympische gouden medailles heeft Usain Bolt?
Acht. Hij won er negen, maar de estafettetitel van 2008 werd hem in 2017 afgenomen vanwege een dopingzaak van ploeggenoot Nesta Carter.
Wanneer stopte Usain Bolt?
Na het WK van 2017 in Londen, waar hij brons won op de 100 meter.
Hoe snel liep Usain Bolt?
Tijdens zijn wereldrecordrace haalde hij een topsnelheid van ongeveer 44 kilometer per uur.
Hoeveel wereldtitels won Usain Bolt?
Elf, op de 100 meter, de 200 meter en de 4×100 meter estafette.
