Rolstoeltennis is tennis voor sporters met een blijvende beperking aan de benen. Het enige echte verschil met gewoon tennis is dat de bal twee keer mag stuiteren. De sport ontstond in 1976 in de Verenigde Staten en staat sinds 1992 op het programma van de Paralympische Spelen. Nederland is al decennia een grootmacht, met kampioenen als Esther Vergeer, Diede de Groot en Niels Vink.
Rolstoeltennis in het kort
| Ontstaan | 1976, Verenigde Staten (Brad Parks) |
|---|---|
| Paralympisch | Demonstratiesport in 1988, vast onderdeel sinds 1992 |
| Belangrijkste regel | De bal mag twee keer stuiteren |
| Categorieën | Mannen, vrouwen en quads |
| Grand Slams | Australian Open, Roland Garros, Wimbledon, US Open |
| Landenteams | World Team Cup |
| Bekende Nederlanders | Esther Vergeer, Diede de Groot, Niels Vink, Sam Schröder |
Geschiedenis
De Amerikaan Brad Parks raakte in 1976 op achttienjarige leeftijd verlamd door een ski-ongeluk. Tijdens zijn revalidatie probeerde hij te tennissen vanuit zijn rolstoel. Hij ontdekte dat het spel goed werkte als de bal twee keer mocht stuiteren. Samen met Jeff Minnenbraker ontwikkelde hij de sport verder. In 1977 werd het eerste toernooi georganiseerd in Los Angeles. In 1988 was rolstoeltennis een demonstratiesport op de Paralympische Spelen van Seoul en sinds Barcelona 1992 is het een vast onderdeel. Tegenwoordig is rolstoeltennis onderdeel van alle vier de grandslamtoernooien.

De regels
Rolstoeltennis wordt gespeeld op een gewone tennisbaan met dezelfde netten, rackets en ballen. Het enige grote verschil is dat de bal twee keer mag stuiteren. De eerste stuit moet binnen de lijnen vallen; de tweede mag ook buiten de baan zijn. De rolstoel geldt als onderdeel van het lichaam. Raakt de bal de stoel, dan telt dat dus als een raakbal op het lichaam. Bij de opslag mogen de wielen de baseline niet raken, anders is het een voetfout.
Wie mag meedoen?
Om aan officiële wedstrijden deel te nemen, moet een speler een medisch vastgestelde, blijvende beperking hebben die leidt tot een substantieel functieverlies van één of beide benen. Denk aan een dwarslaesie, een amputatie of ernstige gewrichtsproblemen. Daarnaast is er de quadklasse, voor spelers die ook in één of beide armen of handen beperkt zijn. Quadspelers mogen hun racket indien nodig aan de hand vastmaken en sommigen gebruiken een elektrische rolstoel.
De tennisrolstoel
In de beginjaren speelden sporters in gewone rolstoelen. Tegenwoordig gebruiken ze speciale sportrolstoelen. De grote wielen staan schuin, waardoor de stoel snel draait en minder snel omvalt. Kleine extra wieltjes aan de achterkant voorkomen dat de speler achterover kantelt. De stoel wordt vaak op maat gemaakt en de speler zit er met banden in vast. Zo kan hij of zij met het hele lichaam kracht zetten in de slag.
Esther Vergeer
Esther Vergeer is een van de dominantste sporters uit de geschiedenis. Ze won vier keer paralympisch goud in het enkelspel, in 2000, 2004, 2008 en 2012, en 21 grandslamtitels in het enkelspel. Van januari 2003 tot haar afscheid in 2013 verloor ze geen enkele partij meer: een reeks van 470 overwinningen op rij. Ze won twee keer een Laureus World Sports Award.
Diede de Groot en Niels Vink
Diede de Groot (1996) nam de rol van Vergeer over. In 2021 won ze als eerste rolstoeltennisser ooit de Golden Slam: alle vier de grandslamtoernooien en paralympisch goud in één kalenderjaar. Met 24 grandslamtitels in het enkelspel heeft ze het record bij de vrouwen. In 2024 kreeg ze de Laureus Award voor sporter met een beperking. Bij de quads is Niels Vink (2002) de grote man. Hij won met Sam Schröder paralympisch goud in het dubbelspel in Tokio en Parijs en werd in 2024 ook paralympisch kampioen in het enkelspel. In 2026 won hij alle vier de grandslamtoernooien in het enkelspel, een kalender-Grand Slam.
Rolstoeltennis in Nederland
Nederland behoort al sinds de jaren negentig tot de beste landen ter wereld. Naast Vergeer, De Groot en Vink waren onder anderen Robin Ammerlaan, Maaike Smit, Jiske Griffioen en Aniek van Koot succesvol. Bij veel tennisverenigingen kun je rolstoeltennis spelen. Kijk voor een vereniging bij jou in de buurt op de website van de KNLTB.
Lees ook over de Paralympische Winterspelen in Pyeongchang en onze vooruitblik op Wimbledon 2025.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen rolstoeltennis en gewoon tennis?
Bij rolstoeltennis mag de bal twee keer stuiteren. De eerste stuit moet binnen de lijnen vallen. Verder zijn de regels vrijwel gelijk.
Sinds wanneer is rolstoeltennis paralympisch?
In 1988 was het een demonstratiesport, sinds de Spelen van Barcelona 1992 is het een officieel onderdeel.
Wie is de beste rolstoeltennisser van Nederland?
Esther Vergeer won 470 partijen op rij en vier keer paralympisch goud. Diede de Groot heeft het record van 24 grandslamtitels in het enkelspel bij de vrouwen.
Wat is quad-rolstoeltennis?
Een klasse voor spelers die naast hun benen ook in hun armen of handen beperkt zijn. Niels Vink is de bekendste Nederlandse quadspeler.
