De Johan Cruijff ArenA in Amsterdam-Zuidoost is het thuisstadion van Ajax en het grootste stadion van Nederland. Het werd op 14 augustus 1996 geopend als Amsterdam ArenA en kreeg op 25 april 2018 de naam van Johan Cruijff. Het stadion heeft een beweegbaar dak, biedt bij voetbal plaats aan ongeveer 55.000 toeschouwers en wordt ook gebruikt voor concerten en interlands.
Johan Cruijff ArenA in het kort
| Locatie | Amsterdam-Zuidoost |
|---|---|
| Geopend | 14 augustus 1996, door koningin Beatrix |
| Capaciteit | Ongeveer 55.000 bij voetbal |
| Bespeler | Ajax; ook Oranje en concerten |
| Dak | Beweegbaar, sluit in ongeveer 18 minuten |
| Naam | Amsterdam ArenA tot 2018, daarna Johan Cruijff ArenA |
| Finales | Champions League 1998, Europa League 2013 |
In Rotterdam speelt Feyenoord nog altijd in De Kuip, nadat de plannen voor een nieuw stadion aan de Maas in 2022 werden geschrapt. Het stadion van Feyenoord kent natuurlijk een jarenlange traditie. Samen met het Olympisch Stadion in Amsterdam en het Kasteel in Rotterdam ademen ze nog de tijden van vroeger. Ajax voetbalde zijn wedstrijden altijd in De Meer in de woonwijk de Watergraafsmeer. Maar het stadion was te oud en natuurlijk veel te klein. In Amsterdam Zuidoost werd een nieuw stadion gebouwd en op 14 augustus 1996 geopend. Maar dat stadion kwam er natuurlijk niet zonder slag of stoot. Wij hebben eens gekeken hoe de huidige Johan Cruijff Arena tot stand is gekomen.

Stadion De Meer
Stadion De Meer lag aan de Middenweg in de Watergraafsmeer. Het stadion werd al in 1934 geopend met een wedstrijd van Ajax tegen Stade Français, Ajax won met 5-1. In het stadion konden 19.000 mensen een plaatsje vinden. Maar na jaren trouwe dienst was het stadion niet meer van deze tijd. De veiligheidseisen werden steeds strenger en ook steeds moeilijker aan te brengen. In de knusse Meer waren er ook geen mogelijkheden voor uitbreidingen op commercieel gebied. Bij Ajax gingen al vaker stemmen op voor een nieuw stadion op een andere plek. De gemeente Amsterdam kon de grond natuurlijk goed gebruiken voor de aanleg van een nieuwe woonwijk. Al in 1989 kwamen de eerste plannen voor een nieuw stadion. In 1993 ging de kogel door de kerk. Er zou een nieuw stadion gebouwd worden in Amsterdam Zuidoost.
De Amsterdam ArenA
Architect Rob Schuurman ontwierp de ArenA en ging daarbij niet over één nacht ijs. Voor de bouw ging een ontwerpfase van zo’n tien jaar aan vooraf. Het stadion werd eigenlijk ontworpen voor de Olympische Spelen van 1992, maar die werden aan Barcelona toegewezen. Het moest iets vernieuwends worden met verschillende associaties. Het ontwerp van het nieuwe stadion kreeg het aanzien van een enorme vliegende schotel, met name ’s avonds bij kunstlicht. Onder het stadion ligt een grote parkeergarage. Opvallend aan het nieuwe stadion was ook dat het dak afgesloten kon worden. Het dak bestaat uit twee delen van 37 bij 120 meter en weegt maar liefst 520 ton. Sluiting van het dak bij extreme weersomstandigheden duurt 18 minuten. Het GelreDome in Arnhem heeft een soortgelijke constructie met een afsluitbaar dak.
Kritiek en bezwaren
Zoals al gezegd ging de aanvraag voor de bouw van het nieuw stadion niet over rozen. Er was veel kritiek van buurtgemeentes en particulieren. Met name de gemeente Ouder-Amstel lag nogal dwars, het nieuwe stadion lag half op hun grondgebied. Maar door een aanpassing en het stadion over de Burgemeester Stramanweg te bouwen kwam het geheel op Amsterdams grondgebied. Begin jaren 90 verklaarde de Raad van State alle ingediende bezwaren tegen de bouw ongegrond. De bouw van het stadion kon in 1993 dan eindelijk beginnen en zou drie jaar in beslag nemen. Het stadion werd op 14 augustus 1996 door Koningin Beatrix geopend. Het is een multifunctioneel stadion wat voor sportwedstrijden en concerten gebruikt kan worden.
De grasmat
Het stadion ligt op zo’n 8,50 meter boven het maaiveld. Mede daardoor zijn er altijd problemen met de grasmat. In eerste instantie was ervoor gekomen om net als in het GelreDome een verrijdbare grasmat aan te leggen. Op die manier kon de grasmat na de wedstrijd buiten het stadion worden gereden. Maar in het uiteindelijk ontwerp was dat niet meer mogelijk. Tegenwoordig worden er na een wedstrijd speciale lampen op de grasmat geplaatst. Deze lampen bevorderen de groei en het herstel van de grasmat gaat sneller. De grasmat wordt geregeld vervangen. In het stadion krijgt de grasmat te weinig zon, wind en regen, een vereiste voor een goede grasmat.
Belangrijke evenementen
Zoals al gezegd de ArenA is een multifunctioneel stadion wat voor meerdere doeleinden gebruikt kan worden. Het stadion wordt natuurlijk voor alle thuiswedstrijden van Ajax gebruikt. Maar het is ook al een paar keer het decor geweest voor een wedstrijd van het Nederlands Elftal. In 1998 werd de Arena door de UEFA aangewezen als locatie voor de Champions League finale tussen Real Madrid en Juventus. Ook voor het Europees Kampioenschap 2000 werden er in de ArenA een paar wedstrijden gespeeld. In 2013 werd er de finale van de Europa League nog gespeeld tussen Chelsea en Benfica. Het EK 2020, dat door de coronapandemie in 2021 werd gespeeld, werd over heel Europa verdeeld. Amsterdam was een van de speelsteden: Oranje speelde er zijn drie groepswedstrijden en er werd een achtste finale gespeeld.
Internationale artiesten.
Vlak na de opening in 1996 was het Tina Turner die in de ArenA drie concerten afwerkte in de Wildest Dreams Tour. Maar de kenners vinden de ArenA als concert locatie eigenlijk minder geschikt. Door de akoestiek klinkt het geluid vaak allerbelabberdst. In mei/juni vinden al jaren de concerten van de Toppers plaats in de ArenA. Verder hebben veel artiesten van naam hun opwachting gemaakt. Er waren al concerten van onder andere Phil Collins, U2, The Rolling Stones, Simon & Garfunkel, Michael Jackson, Bon jovi en David Bowie. Dit is zo maar een greep uit een enorm aantal artiesten. Natuurlijk hebben ook een aantal Nederlandse artiesten er opgetreden. André Rieu heeft er opgetreden met zijn Johann Strauss Orkest, René Froger en in 2004 de legendarische concerten van André Hazes. In 2002 werd er een groot feest gehouden ter ere van het huwelijk van toen nog kroonprins Willem-Alexander en Maxima.
Aanpassingen aan het stadion
Door de jaren heen hebben er al vele aanpassingen aan het stadion plaatsgevonden. Door een aantal wijzigingen is het aantal zitplaatsen uitgebreid tot ongeveer 55.000. Ook zijn er een aantal skyboxen bijgekomen. Verder zijn ze ook bezig het geluid tijdens de concerten te verbeteren, maar dat is een lastige klus. In de toekomst zal het stadion worden aangepast met meer roltrappen, horecapunten en sanitaire voorzieningen. Ze gaan in de ArenA ook over op duurzame energie, daarom zijn op het dak van de het stadion al diverse zonnepanelen geplaatst.
De Johan Cruijff ArenA
In maart 2016 stierf Ajax clubicoon Johan Cruijff. Er gingen toen al snel stemmen op om de naam van de Amsterdam ArenA aan te passen in Johan Cruijff ArenA. Op 25 april 2017 zou Johan Cruijff 70 jaar zijn geworden. Op die dag is er door de toenmalige burgemeester Eberhard van der Laan een intentie verklaring getekend. De naam van het stadion zou binnen een half jaar worden aangepast in Johan Cruijff ArenA. Toch deden zich er nog een aantal problemen voor. Het stadion zou in aanloop na de wedstrijden voor het EK 2020 ingrijpend gerenoveerd worden. Die verbouwing zou € 50 miljoen kosten, € 20 miljoen zou dan door een sponsor betaald worden. Deze sponsor zou dan zijn naam aan het stadion mogen verbinden. Dit alles was al in 2015 geregeld dus ruim voor het overlijden van Johan Cruijff.
Uitstel naamwijziging
Het zou dus € 20 miljoen schelen als het stadion niet de naam van de sponsor kreeg. Jordi Cruijff de zoon van Johan liet weten wel zeggenschap te willen hebben. Zeggenschap als aan de naam van zijn vader een toevoeging van een sponsor zou komen. De naamswijziging werd dus niet voor eind 2017 concreet gemaakt in tegenstelling tot wat de intentieverklaring aangaf. Uiteindelijk werd op 25 april 2018, de geboortedag van Johan Cruijff de nieuwe naam officieel gepresenteerd. Het was Frank Rijkaard en de kinderen van Eberhard van der Laan die de presentatie voor hun rekening namen. Ook het logo van de ArenA werd aangepast. Vanaf het seizoen 2018-2019 wordt er gevoetbald in de Johan Cruijff ArenA.
Duurzaam stadion
De ArenA profileert zich als een van de duurzaamste stadions van Europa. Op het dak liggen duizenden zonnepanelen en in het stadion staat een grote batterijopslag, deels opgebouwd uit gebruikte accu’s van elektrische auto’s. Daarmee kan het stadion stroom opslaan en bij evenementen terugleveren. Ook is het een proeftuin voor nieuwe technieken op het gebied van veiligheid, mobiliteit en fanbeleving.
Lees ook over de geschiedenis van Ajax en het portret van Johan Cruijff, naar wie het stadion is vernoemd.
Veelgestelde vragen
Wanneer is de Johan Cruijff ArenA geopend?
Op 14 augustus 1996, door koningin Beatrix. Toen heette het stadion nog Amsterdam ArenA.
Hoeveel toeschouwers kunnen er in de Johan Cruijff ArenA?
Bij voetbalwedstrijden ongeveer 55.000. Daarmee is het het grootste stadion van Nederland.
Sinds wanneer heet het stadion Johan Cruijff ArenA?
Sinds 25 april 2018, de dag waarop Johan Cruijff 71 jaar zou zijn geworden.
Heeft de Johan Cruijff ArenA een dak?
Ja, het stadion heeft een beweegbaar dak dat in ongeveer 18 minuten kan sluiten.
