Marco van Basten San Marco

By Eregallerij, Voetbal

Nederland kent een rijtje van absolute topvoetballers, de tijd van Faas Wilkes, Abe Lenstra ligt al een tijdje achter ons. De huidige voetballers kennen ze misschien niet eens. Namen als Cruijff, Van Hanegem liggen nog wat verser in het geheugen, de generatie Gullit, Rijkaard en Koeman kennen we allemaal. In dat rijtje hoort natuurlijk ook Marco van Basten thuis. San Marco, De Gazelle, Marco Golo en De Hollandse Zwaan allemaal bijnamen voor deze legendarische voetballer. Aan zijn fantastische loopbaan kwam in 1995 een eind kwam door een slopende enkelblessure. Laten we eens kijken hoe het met Marco van Basten allemaal is begonnen.

Zijn jeugd

Marcel (Marco) van Basten werd op 31 oktober 1964 geboren in Utrecht. Zijn jeugd lag in de woonwijk Oog in Al. Hij had nog een broer Stanley en een zus Carla, oma had wat moeite met het uitspreken van de naam Marcel. Daarom werd het al snel Marco. Dat zijn vader een voetballiefhebber was dat was duidelijk. Want zijn broer Stanley was vernoemd naar Stanley Matthews. Het talent van Stanley was echter niet zo groot als dat van zijn broer Marco. Het talent had hij waarschijnlijk van zijn vader die vroeger prof was bij DOS en HVC. Marco had in zijn jeugd nog meer hobby’s zoals tafeltennis, schoonspringen en piano spelen vond hij ook erg leuk. Maar zijn voetbaltalent was uitzonderlijk er werd dan ook dagelijks geoefend op het Herdersplein en het veldje aan de Cervanteslaan. Jaren later werd het omgedoopt tot Sportpark Marco van Basten.

Dieptepunten

In zijn jeugd maakte de nog jonge Marco een paar traumatische ervaringen mee. Zijn jeugdvriend Jopie zakte in Maarssen door het ijs, Marco deed er alles aan om hem te redden maar de jongen verdronk voor zijn ogen. Toen Marco 21 jaar was werd zijn moeder getroffen door een herseninfarct, op dat moment speelde hij een interland tegen België. Twee weken later volgde er nog een tweede infarct met als gevolg dat het geheugen van zijn moeder niet meer functioneerde. Marco ging toen op zichzelf wonen en werd naar de buitenwereld toe steeds afstandelijker en zakelijker. Kortom voetbal was bespreekbaar maar kwam niet aan zijn privé leven. In 1993 trouwde Marco van Basten met Liesbeth van Capelleveen het stel had al twee dochters later kwam daar nog een zoon bij.

Zijn Carrière

In 1970 sloot Marco van Basten zich aan bij EDO, en al snel bleek dat hij met kop en schouders boven zijn medespelers uit stak, en na een jaar verhuisde hij naar UVV waar het allemaal iets professionele ging, de zevenjarige Marco werd enorm gesteund door zijn vader, maar zijn vader was kritisch en wees hem erop wat allemaal beter moest, hij kon het weten want hij had vroeger op het hoogste niveau gespeeld. Marco kreeg lichamelijke ongemakken, en Rein Strikwerda een autoriteit in de voetbalsport adviseerde hem te stoppen met voetballen, want zijn enkels stonden niet helemaal goed, en het bedrijven van topsport zou grote gevaren met zich meebrengen. Maar Van Basten ging gewoon door na een korte onderbreking van 9 maanden.

Ajax tijd

Marco van Basten maakte de overstap naar Elinkwijk en daar viel hij gelijk op bij Aad de Mos de jeugdtrainer van Ajax. Er lag een aanbieding van FC Utrecht maar Marco koos voor Ajax, hij zei eens “ ik kan altijd nog terug naar FC Utrecht andersom gaat niet”. Vanaf juli 1981 had hij een jeugdcontract bij Ajax, hij ontving elke maand 500 gulden. Al in 1982 maakte hij zijn competitie debuut in Ajax 1 tegen NEC hij verving niemand minder dan Johan Cruijff en Marco scoorde direct in zijn eerste wedstrijd. Johan Cruijff nam Marco bij de hand en bracht hem veel dingen bij op voetbalgebied waardoor hij het verschil kon maken. Marco ging spelen in een fantastisch elftal met onder andere Sonny Silooy, Frank Rijkaard, Ronald Koeman, Gerald Vanenburg en Johnny Bosman, het seizoen 1983-1984 betekende de grote doorbraak van Marco van Basten. In dat jaar werd er met 8-2 van Feijenoord gewonnen met toen Johan Cruijff in de gelederen, maar ondanks die nederlaag werd Feijenoord wel kampioen.

Competitie

Hij groeide uit tot de ster van de eredivisie in Nederland, hij werd topscorer en voetballer van het jaar. Ajax werd vaak kampioen met Marco van Basten maar de eer ging ook wel eens naar PSV. Het seizoen 1986-1987 begon niet echt voorspoedig. Het vertrek van Vanenburg en Koeman naar concurrent PSV en de hersenbloeding die Rob de Wit een andere topspeler van Ajax overkwam op zijn vakantie in Spanje had behoorlijk wat schade achtergelaten. Marco van Basten blesseerde zichzelf door een zware overtreding op Edwin Olde Riekerink, een overtreding uit frustratie. Ajax was al kansloos voor het kampioenschap maar gooide alles op de Europa Cup 2. In de finale van dat toernooi werd er in Athene met 1-0 gewonnen van Lokomotive Leipzig. Na dat seizoen vertrok Van Basten naar AC Milan voor 1,7 miljoen gulden, een flutbedrag want ook Ruud Gullit ging naar AC Milan voor 17 miljoen gulden.

AC Milan

Silvio Berlusconi was in 1986 bij AC Milan aan de macht gekomen en de rijke voorzitter kocht spelers als Donadoni, Ancelotti en Galli, en samen met de clubiconen Maldini, Costacurta en Franco Baresi werd er gebouwd aan een nieuw elftal onder leiding van trainer Arrigo Sacchi, de trainer was een liefhebber van het Nederlandse totaalvoetbal ooit bedacht door Rinus Michels en Johan Cruijff. Het eerste seizoen werd gekenmerkt door weer blessureleed aan de enkel, hij werd geopereerd door de bekende sportarts Dr. Marti. De strijd in de competitie was een nek aan nek race met het Napoli van Diego Maradona vlak voor het einde van de competitie moest het duel tussen de beide grootmachten bepalen wie de landstitel zou pakken AC Milan won de wedstrijd en had in de laatste wedstrijd aan een gelijkspel tegen Como genoeg om de landstitel te pakken.

Einde carrière

Marco van Basten speelde nog wel regelmatig maar zijn enkels gingen hem steeds meer beperken in zijn spel. In 1994 liep hij zijn enkel bekijken voor een second opinion door de Belgische specialis dr. Martens, die had dezelfde conclusie als Dr. Marti. Marco van Basten nam in 1995 het besluit om te stoppen met voetbal, voorafgaand aan de wedstrijd om de Trofeo Berlusconi tussen AC Milan en Juventus nam hij onder een staande ovatie afscheid van het Milanese publiek. De pijn bleef aan zijn enkel en in 1996 nam hij het besluit om zijn enkel vast te laten zetten.

Nederlands Elftal

In 1983 maakte hij zijn debuut in het Nederlands elftal tegen IJsland, Nederland leek al zeker van deelname aan het EK van 1984, alleen Spanje kon nog roet in het eten gooien door ruim van Malta te winnen. Spanje won met 12-1 van Malta een wedstrijd die als verkocht de geschiedenis in zou gaan. Vier jaar later deed Marco van Basten wel mee aan het EK in Duitsland, ook nu kwam hij terug van een blessure en begon hij op de bank, tegen Rusland werd de eerste wedstrijd verloren met 1-0.

Rinus Michels

Rinus Michels stelde in de tweede wedstrijd Van Basten op tegen Engeland, en Marco scoorde 3 keer. Legendarisch was natuurlijk de wedstrijd in de halve finale tegen Duitsland die met 2-1 werd gewonnen door een doelpunt van Marco van Basten vlak voor tijd. Een van zijn mooiste goals uit zijn loopbaan scoorde hij in de finale. Met een volley na en voorzet op maat van Arnold Mühren schoot hij de bal achter Rinat Dassajev. Hiermee werd Nederland Europees Kampioen.

Trainersloopbaan

In eerste instantie ging hij veel golfen in Monaco, hij woonde toen in Nice, weer later in Noordwijk na zijn verhuizing naar Nederland. Hij ging veel trainen en ging ook competitie spelen. Maar de voetballerij bleef toch aan hem trekken. In navolging van zijn vriend John van ’t Schip besloot hij ook om trainer te worden. Hij legde de verkorte cursus met goed gevolg af en ging stage lopen bij Ajax. Na het behalen van het diploma trad hij direct in dienst als trainer bij jong-Ajax. In die tijd kreeg hij ook al aanbiedingen van PSV en van Het Nederlands Elftal. Maar dat kwam voor Van Basten allemaal nog te vroeg. In 2004 werd hij alsnog bondscoach van het Nederlands Elftal. Nederland zou weer attractief, verzorgd, goed en initiatiefrijk voetbal laten zien. Vanaf zijn aantreden bleef hij zestien wedstrijden ongeslagen.

WK in Duitsland

Nederland plaatste zich voor het WK in Duitsland waar ons land moest aantreden tegen Argentinië, Ivoorkust, Servië en Montenegro. Ons land plaatste zich voor de volgende ronde waar het moest aantreden tegen Portugal. Het werd een spijkerhard duel waarin 16 gele en 4 rode kaarten vielen, door een doelpunt van Maniche werd Nederland uitgeschakeld. Nederland kwalificeerde zich voor het EK in Oostenrijk en Zwitserland. Het Nederlands Elftal werd zwaar ingedeeld met wereldkampioen Italië en Frankrijk en Roemenië. Nederland werd toch poulewinnaar met fantastisch voetbal maar we werden uitgeschakeld door het Rusland van trainer Guus Hiddink. Dit was tevens de laatste wedstrijd van Van Basten als bondscoach.

Ajax

In het nieuwe seizoen begon Van Basten als coach van Ajax, assistenten werden weer Van ’t Schip en Witsche. Maar Marco kwam al direct in conflict met Johan Cruijff over de jeugdopleiding van Ajax. De media sprak over een conflict tussen leerling Van Basten en meester Cruijff. Beiden gaven echter aan dat er van een ruzie geen sprake was. Hij kocht veel spelers maar deze bleken absoluut geen versterking voor de hoofdmacht. Ajax bleef klungelen en de landstitel raakte al snel uit beeld, Marco van Basten besloot te stoppen als trainer bij Ajax. Later ging hij als hoofdtrainer aan de slag bij Heerenveen en na twee jaar gaf hij aan niet te zullen bijtekenen. Het volgende seizoen ging hij aanvankelijk aan de slag bij AZ in Alkmaar. Maar aan het begin van de competitie kreeg hij hartproblemen hij ging toen verder als assistent van John van den Brom.

FIFA

Marco van Basten is op dit moment Chief Officer for Technical Development. Hij doet onderzoek met andere spelers of het voetbalspel interessanter gemaakt kan worden door aanpassing van de spelregels.

Weetjes en feiten

• Hij werd 6e op de FIFA lijst van de beste speler van de eeuw
• Van Basten niet de eerste keus van AC Milan. Dat was Ian Rush maar Berlusconi had aan 30 seconden video genoeg om zijn keuze te maken
• Marco van Basten had bij het EK in 1988 rugnummer 12. Dat was voor Thierry Henry de reden om in het Franse elftal ook met rugnummer 12 te gaan spelen.
• Van Basten eindige op de 25e plaats bij De Grootste Nederlander
• Het herenhuis van Van Basten in Amsterdam is één van de duurste in Amsterdam

Meer Weetjes

• Heeft Rein Strikwerda toch gelijk gehad met zijn conclusie over de enkels van Marco
• Hij werd drie keer Europees voetballer van het jaar 1988,1989 en 1992
• In 1992 werd hij wereldvoetballer van het jaar
• Twee keer topscorer van de serie A
• Vier keer topscorer van de eredivisie
• Winnaar gouden schoen in het seizoen 1985/1986