Sport in het oude Griekenland

By Algemeen

Sporten doen mensen over de hele wereld, hetzij alleen of in teamverband of op amateuristische basis of professioneel. Vele mensen genieten van de sport of dat nou actief is of passief. De één vindt de balsporten mooi de ander kiest voor de krachtsport. Sport is in velerlei opzichten belangrijk, sport is goed, sociaal en sport verbroedert. Veel sporten zijn ontstaan in het oude Griekenland de bakermat van de Olympische Spelen.

Sport in het oude Griekenland

Het Oud-Griekse leger en de Griekse godsdienst waren nauw betrokken bij de ontwikkeling van de sport in het oude Griekenland. De Grieken zijn van oudsher competitief ingesteld, en dat zie je ook terug in hun sportbeleving. Volgens de Griekse overlevering moet de lichamelijke ontwikkeling samengaan met de geestelijke ontwikkeling.

Ontwikkeling van de sport

De adellijke mannen hielden zich in de Griekse oudheid met name bezig met sport, daar viel eer te behalen net als in het leger. Ongeveer vanaf de zesde eeuw voor Chr. Waren ook de gewone burgers nodig voor het leger en ontstonden de sportscholen de zogenaamde gymnasia voor de lichamelijke training van de soldaten. De Grieken wilden roem halen, daarom werden er ook wedstrijden georganiseerd. De wedstrijden ontstonden uit de lijkspelen die werden gehouden bij een overledene. Enkele lijkspelen zijn wagenraces, boksen, worstelen, hardlopen, speervechten, discuswerpen, speerwerpen en boogschieten. Na de invoering van de Olympische Spelen zo rond 776 voor Chr. Ontstond een vast programma van bijna allemaal individuele sportwedstrijden. De sportwedstrijden werden uitgevoerd door de mannen die allemaal naakt waren, alleen de wagenmenners waren niet naakt, het parcours was te lang en de menners konden dan door de vrouwen gezien worden.

De sportonderdelen

De sporten bestond uit vier onderdelen de vijfkamp, vechtsporten, paardensport en de bijzondere onderdelen. We gaan eens kijken wat onder die onderdelen vielen.

De vijfkamp

• Hardlopen: dit konden verschillende afstanden zijn, waarbij een stadion als afstandsmaat werd gebruikt. Een stadion was gemiddeld 600 voet zo’n 180 meter.
• Verspringen: hiervoor maakte de atleten gebruik van gewichten of halters in hun hand, zo konden ze stabieler springen.
• Speerwerpen: Aan de speer was een werpriem verbonden waardoor er met twee vingers aan de speer een ronddraaiende beweging kon worden gegeven.
• Discuswerpen: Hiervoor werd een discus van steen of metaal gebruikt.
• Worstelen: Om te winnen moest je de tegenstander drie keer op de rug, schouders of heupen laten vallen.

Vechtsporten

• Boksen: tot ongeveer 500 voor Chr. gebruikte men ossenhuid om de handen te beschermen, later werd dat hard leer en werd het een soort boksbeugels.
• Pankration: Dit was een combinatie van worstelen en boksen, het gevecht ging door tot dat één van de vechters de hand opstak ten teken van opgave, bijna alles was toegestaan behalve bijten, krabben en ogen uitdrukken.

Paardensport

• Wagenrace: De wagens waren gespannen met twee of met vier paarden.
• Paardrijden: Men reed in die tijd zonder zadel en stijgbeugels, er waren een aantal categorieën voor onder andere veulens, volwassen paarden en merries.

Bijzondere onderdelen

• Wapenloop: Dit was een hardloopwedstrijd met een volle wapenuitrusting, dit was destijds ook een olympisch onderdeel.
• Fakkelloop: Dit was een estafetteloop te voet of te paard vaak voor team van 6 of 10 personen.

Sport voor de vrouwen

Meisjes werden niet getraind voor de sport, alleen in Sparta daar deden de meisjes wel aan sport, Spartaanse meisjes moesten lopen, worstelen, discus werpen en speerwerpen. De reden was dat ze dan later sterke Spartaanse soldaten konden voortbrengen. De vrouwen oefende en dansten in de aanwezigheid van de jongens, maar aan die wedstrijden mochten ze niet meedoen, ze mochten zelfs niet gaan kijken. Er waren wel aparte sportwedstrijden voor de vrouwen, iedere vier jaar in Olympia werd er een hardloopwedstrijd gehouden, de winnares kreeg een olijfkrans en een deel van de koe die aan Hera geofferd was.

De huldiging van sporters

De huldiging vond op veel verschillende manieren plaats, Achilles stelde voor alle deelnemers prijzen beschikbaar variërend van paarden, muilezels, runderen, vrouwen tot ijzer. Bij de Panhelleense Spelen was er alleen een prijs voor de winnaar, voor de tweede en derde plaats was er geen prijs. Het ging voornamelijk om de roem, die was belangrijker dan een materiële prijs. De sporters kregen ook het recht om een beeld van zichzelf op te richten, het beeld moest wel zelf betaald worden.

Waar werd er gesport

• Gymnasium: sportschool die bestond uit een dromos een renbaan en een palaistra een worstelperk.
• Stadion: Hardloopbaan met startplaatsen voor zo’n 20 lopers, op de zogenaamde tribunes konden ongeveer 50.000 toeschouwers staan.
• Hippodroom: De paardenrenbaan, de baan was elliptisch en had twee keerpunten, de startblokken lagen aan de korte zijden.

De lichaamsverzorging

De vaste uitrusting was een schraapijzer, een spons en een olieflesje, voor het sporten smeerden ze zich in met olijfolie en met zand. Na het sporten werd de olie, het zand en het zweet met het schraapijzer weg geschraapt, daarna waste de sporter zich schoon met de spons en water.

Geef een reactie