Jaap Eden sportheld uit het verleden

By Algemeen, Eregallerij

Nederland heeft vele sporthelden gekend en we hebben ze nog steeds, sporters die veel voor de sport in Nederland en de wereld gedaan hebben. In bijna alle takken van de sport hebben we wel zo’n held. Tegenwoordig focussen de sporters zich meestal op één sport, maar in het verleden was het heel normaal dat een sporter uitblonk in meerdere sporten zoals bijvoorbeeld Pim Mulier, Jaap Eden was ook zo’n sporter die uitblonk in het wielrennen en het schaatsen. Maar wie was Jaap Eden, wanneer leefde hij, en wat heeft hij allemaal gedaan, bij wedtrijd.tips zijn we er eens ingedoken.

Biografie van Jaap Eden

Jacobus Johannes Eden voor iedereen Jaap Eden werd op 19 oktober 1873 geboren in Groningen, hij was de zoon van Johannes Eden en Maria Baale. Zijn moeder heeft Jaap Eden nooit gekend, zij overleed bij zijn geboorte. Omdat zijn vader geen tijd had om voor hem te zorgen werd hij opgevoed door zijn grootouders die in Santpoort woonden en daar het Hotel Velserend exploiteerden. In Santpoort was hij wel op zijn plek, de Kennemerduinen was zijn gebied, daar bracht hij in die tijd al veel tijd door met sporten. Zo rond zijn 19e besloot hij om te gaan voetballen, dat deed hij bij HFC Haarlem, maar zijn interesse lag niet alleen bij het voetbal, ook van het schaatsen kon hij erg genieten en ook daarvoor had hij veel aanleg. Klaas Pander zag in hem een groot talent en ging veel met hem trainen, in 1890 won hij zijn eerste schaatswedstrijd op de korte baan over 160 meter. Al een jaar later deed hij ook mee aan internationale wedstrijden en in 1893 behaalde hij al zijn eerste wereldtitel.

Wereldrecords

In 1894 reed Jaap Eden twee wereldrecords op de 5 kilometer en de 10 kilometer, het record op de 5 kilometer bleef maar liefst zeventien jaar staan. Een jaar later verbeterde hij zijn eigen wereldrecord op de 10 kilometer, hij reed maar liefst 1 minuut en 16 seconden sneller, een bevestiging van zijn uitzonderlijke kwaliteiten. In 1895 werd hij in het Noorse Hamar voor de tweede keer wereldkampioen, en in 1896 pakte hij zijn derde wereldtitel in Sint-Petersburg. Door zijn schaatsprestaties heeft hij de Adelskalender aangevoerd van 1894 tot en met 1900 in totaal 2191 dagen. Jaap Eden had in het schaatsen alles bereikt en stapte over naar het wielrennen, want daar kon hij veel geld mee gaan verdienen, toen werd de sport al een beetje bepaald door het geld.

Jaap Eden als wielrenner

Net als in het schaatsen was Jaap Eden ook in het wielrennen erg bedreven, in 1894 werd hij wereldkampioen op de weg op de 10 kilometer en een jaar later deed hij hetzelfde op de sprint. In 1896 haalde hij de wereldtitel op de 1.000 meter met de zogenaamde staande start. Jaap Eden was in die tijd een fenomeen en erg geliefd bij het grote publiek, dat kwam natuurlijk door zijn prestaties maar ook door zijn manier van optreden. Jaap Eden had veel succes en dat wilde hij weten ook, zijn prestaties stegen hem wel een beetje naar het hoofd, in het toenmalige hart van de wielersport Parijs genoot hij met volle teugen van het leven. Eden verdiende in die tijd een kapitaal met het wielrennen, hij zou jaarlijks meer dan 40.000 gulden hebben verdiend wat voor die tijd een vermogen was. Hij kon voor een paar wedstrijdjes in Amerika 15.000 gulden verdienen maar dat liet hij maar gewoon lopen.

Na zijn actieve carrière

In 1915 stopte Jaap Eden met het wielrennen, de laatste jaren waren ook al niet meer zo succesvol, mede door zijn losbandige levensstijl. Hij probeerde een baantje te vinden maar stak daar nou ook weer niet al teveel energie in. Om aan geld te komen probeerde hij ook nog met een paar vrienden een fietsenzaak te beginnen maar ook dat mislukte. Jaap Eden stierf op 2 februari 1925 op 51 jarige leeftijd als een eenzaam en berooide man. Geld voor een fatsoenlijke begrafenis was er ook niet, zijn familie moest zijn trofeeën en medailles verkopen om de begrafenis te betalen. Jaren na zijn begrafenis werd er op initiatief van de sportjournalist Leo Lauer een groot grafmonument opgericht voor Jaap Eden. Samen met zijn vrouw werd hij in dit grafmonument herbegraven, op het graf staat een groot beeld van Eden nog als sportheld. In Amsterdam is de kunstijsbaan naar hem vernoemd en jaarlijks wordt tijdens het sportgala een bronzen beeld van Jaap Eden uitgereikt aan de sportman, sportvrouw, sportploeg en de gehandicapte sporter van het jaar. Een mooi eerbetoon aan één van de grootste Nederlandse sporthelden.