Ellen van Langen (Oldenzaal, 9 februari 1966) is een Nederlandse oud-atlete. Op de Olympische Spelen van Barcelona won ze op 3 augustus 1992 goud op de 800 meter, in een Nederlands record van 1.55,54. Ze was de eerste Nederlandse atlete sinds Fanny Blankers-Koen in 1948 die olympisch goud won.
Ellen van Langen in het kort
| Geboren | 9 februari 1966, Oldenzaal |
|---|---|
| Discipline | Middellange afstand (800 meter) |
| Grootste succes | Olympisch kampioen 800 meter, Barcelona 1992 |
| Winnende tijd | 1.55,54 (Nederlands record) |
| Zilver en brons | Lilia Noeroetdinova en Ana Fidelia Quirot |
Jeugd en opkomst
Van Langen groeide op in Twente. Ze bleek talent te hebben voor de 800 meter, een afstand waarop snelheid en uithoudingsvermogen samenkomen. Rond 1990 ontwikkelde ze zich tot de beste Nederlandse middellangeafstandsloopster en ging ze ook internationaal meedoen in de top.

De olympische finale
In Barcelona was Van Langen geen topfavoriet. In de finale op 3 augustus 1992 bleef ze lang in het peloton en zat ze in de laatste bocht even opgesloten. Op het rechte stuk vond ze een opening aan de binnenkant en sprintte ze naar de winst. Ze klokte 1.55,54, een Nederlands record. De Russin Lilia Noeroetdinova werd tweede, de Cubaanse Ana Fidelia Quirot derde.
Eerste Nederlandse atletiekgoud sinds 1948
Met haar overwinning schreef Van Langen geschiedenis. Ze was de eerste Nederlandse atlete sinds Fanny Blankers-Koen, die in 1948 in Londen vier keer goud won, die olympisch kampioen werd. De race groeide uit tot een van de bekendste Nederlandse sportmomenten van de jaren negentig.
Na Barcelona
Na haar olympische titel werd Van Langen geplaagd door blessures. Daardoor kon ze haar niveau van 1992 niet meer evenaren en een tweede olympisch optreden bleef uit. Later in de jaren negentig sloot ze haar loopbaan af.
De 800 meter
De 800 meter is twee rondes op de baan. Lopers starten in hun eigen baan en mogen na de eerste bocht naar binnen. Omdat het tempo hoog ligt en er veel geduwd wordt, speelt tactiek een grote rol: wie te vroeg aanzet, raakt op het einde vaak stuk, en wie te lang wacht, zit opgesloten. Van Langen liet in Barcelona zien hoe belangrijk geduld en timing zijn.
Olympisch atletiekgoud voor Nederland
Olympische titels in de atletiek zijn voor Nederland zeldzaam. Van Langen staat in een kort rijtje met enkele van de grootste Nederlandse sporters ooit.
| Jaar | Spelen | Winnaar | Onderdeel |
|---|---|---|---|
| 1948 | Londen | Fanny Blankers-Koen | 100 m, 200 m, 80 m horden en 4×100 m |
| 1992 | Barcelona | Ellen van Langen | 800 m |
| 2021 | Tokio | Sifan Hassan | 5000 m en 10.000 m |
| 2024 | Parijs | Sifan Hassan | Marathon |
| 2024 | Parijs | Nederlandse ploeg met Femke Bol als slotloper | 4×400 m gemengd |
Opvallend is dat Van Langen 44 jaar na Blankers-Koen won en dat het daarna bijna dertig jaar duurde voordat Hassan opnieuw een individuele olympische titel in de atletiek naar Nederland haalde.
Waarom de race zo bekend werd
De finale van Barcelona wordt in Nederland nog vaak teruggekeken. Dat komt door het verloop: Van Langen leek lange tijd kansloos ingesloten te zitten, maar wist op het laatste rechte stuk toch door te breken. Ook voor de Nederlandse atletiek was het een belangrijk moment: het liet zien dat een Nederlandse loopster op een middellange afstand de wereldtop kon verslaan.
Olympisch kampioenen 800 meter vrouwen sinds 1992
| Jaar | Spelen | Winnares |
|---|---|---|
| 1992 | Barcelona | Ellen van Langen (Nederland) |
| 1996 | Atlanta | Svetlana Masterkova (Rusland) |
| 2000 | Sydney | Maria Mutola (Mozambique) |
| 2004 | Athene | Kelly Holmes (Groot-Brittannië) |
| 2008 | Peking | Pamela Jelimo (Kenia) |
| 2012 | Londen | Caster Semenya (Zuid-Afrika), na diskwalificatie van de oorspronkelijke winnares |
| 2016 | Rio de Janeiro | Caster Semenya (Zuid-Afrika) |
| 2020 | Tokio | Athing Mu (Verenigde Staten) |
| 2024 | Parijs | Keely Hodgkinson (Groot-Brittannië) |
Het wereldrecord op de 800 meter bij de vrouwen staat sinds 1983 op naam van de Tsjechoslowaakse Jarmila Kratochvílová, met 1.53,28. Het is het oudste nog bestaande wereldrecord in de atletiek. De winnende tijden op de Spelen liggen meestal tussen 1.54 en 1.58, omdat finales vaak tactisch worden gelopen.
Lees ook over sprintster Dafne Schippers en het portret van de Tsjechische langeafstandsloper Emil Zátopek.
Veelgestelde vragen
Wanneer won Ellen van Langen olympisch goud?
Op 3 augustus 1992 in Barcelona, op de 800 meter.
Wat was de tijd van Ellen van Langen in Barcelona?
Ze won in 1.55,54, een Nederlands record.
Wie won voor Ellen van Langen het laatst olympisch atletiekgoud voor Nederland?
Fanny Blankers-Koen, in 1948 in Londen.
Waar komt Ellen van Langen vandaan?
Ze werd op 9 februari 1966 geboren in Oldenzaal.
Welke Nederlanders wonnen olympisch goud in de atletiek?
Onder meer Fanny Blankers-Koen (1948), Ellen van Langen (1992) en Sifan Hassan (2021 en 2024). In 2024 won Nederland ook goud op de 4×400 meter gemengd.
